Pilsko (1557m n.p.m.) jest największą górą narciarską po Kasprowym Wierchu.
W obrębie Pilska znajduje się około 28 km tras narciarskich o zróżnicowanym stopniu trudności, od łagodnych do bardzo trudnych.
Największy atutem tych tras są najlepsze w Beskidach, naturalne warunki do uprawiania narciarstwa i snowbordu. Sprzyja temu niepowtarzalny mikroklimat i wysokoć nad poziomem morza.
Na terenie Pilsko działa przez okrągły rok stacja górskiego pogotowia ratunkowego GOPR. W Korbielowie znajduje się ok. 14 wyciągów począwszy od wyciągów typu "Cypisek" dla małych dzieci po duże wyciągi orczykowe i wyciąg krzesełkowy.
Położenie
Drugą pod względem wysokości grupą górską w Beskidzie Żywieckim, po Babiej Górze (1725), stanowi Pilsko (1577) wraz z licznymi bocznymi odgałęzieniami.
Grupa Pilska obejmuje centralną, najszerszą część Beskidu Żywieckiego, jednego z najbardziej zwartych i typowo górskich pasm w Beskidach. Grupa ta ciągnie się od Przeł. Glinka Ujsolska (845) na zachodzie po Przeł. Glinne (809) na wschodzie i sąsiaduje od zachodu z grupą Wielkiej Raczy a od wschodu z grupą Babiej Góry. Obszar ten w całości wchodzi w obręb żywieckiego Parku Krajobrazowego, chroniącego walory przyrodnicze i kulturowe Beskidu Żywieckiego i jego otoczenia.
Morfologia
Grupa górska Pilska składa się z dwóch głównych jednostek morfologicznych: z wzniesienia Pilska (1557) we wschodniej części obszaru i z grzbietu inwersyjnego Lipowskiej - Romanki (1366) na zachodzie. Wyniesienie Pilska ma kształt typowego rozrogu. Centralną jego część stanowi wysoko wzniesiona kopulasta wierzchowina grzbietowa o południowym przebiegu, w której zaznaczają się dwie wyraźne kulminacje: Pilsko właściwe (1557) i Pilsko Orawskie zwane też Mechy (1479) oddalone o około 1,5 km i oddzielone płytką (1430) przełęczą. Od tego bardzo zwartego jądra górskiego, które ma długości 3 km nie schodzi poniżej wysokości 1400 m npm, rozchodzą się promieniście we wszystkich kierunkach boczne grzbiety osiągające w kulminacjach wysokości 900-1350 m mnp. Granicę między rozrogiem Pilska a grzbietem Lipowskiej - Romanki wyznaczają doliny potoków: Sopotnia Wielka na północy i Złatna na południu (na terenie Słowacji). Grzbiet inwersyjny Lipowskiej - Romanki składa się z głównego wysokiego grzbietu łączącego wymienione szczyty oraz z szeregu równoległych i prostopadłych grzbietów bocznych przylegających od południa, zachodu i północy i dochodzących do doliny Ujsoły, Soły i Koszarawy. Trzy kulminacje w tej części grupy Pilska wznoszą się powyżej wysokości 1300 m npm. Morfologia omawianego terenu jest bardzo urozmaicona, wiele ciekawych form rzeźby można dostrzec ze ścieżek turystycznych. Rzeźba grzbietów stanowi rezultat działania różnych procesów niszczących, których siłą motoryczną jest grawitacja, woda płynąca, wiatr. Występują tu zwłaszcza w rejonie podszczytowej Pilska, formy utworzone w warunkach zimnego klimatu peryglacjalnego, który panował w plejstocenie, kiedy to najwyższe partie Karpat pokrywały lodowce. Do tych form zaliczamy terasy krioplanacyjne z klifami mrozowymi oraz niewielkie na Pilsku pola rumowiskowe zwane gołoborzami. Duża stromość stoków oraz naprzemianległość piaskowców i łupków (te ostatnie stanowią płaszczyzny poślizgu) zadecydowała o rozwoju licznych osuwisk, w tym dużych i głębokich osuwisk skalnych, które w niektórych rejonach Pilska pokrywają duże połacie stoków. Powstałe w wyniku tych osuwisk głębokie nisze skalne, skalne rowy i wały rozpadlinowe a także akumulacyjne wały zbudowane z osuniętego rumowiska, stanowią dużą atrakcją tego terenu. Najwyżej położone nisze skalne na stokach Pilska uważano dawniej za formy typowo polodowcowe, co poniżej kwestionowano. Obecnie przyjmuje się, że niektóre nisze osuwiskowe pod szczytem Pilska zostały w plejstocenie przemodelowane (pogłębione i poszerzone) przez niewielkie lodowczyki szreniowe i wieloletnie płaty śnieżne.
Geologia
Grupą górską Pilska, podobnie jak cały Beskid żywiecki, budują płaskie nasunięcia i fałdy płaszczowiny magurskiej zbudowane ze skał fliszowych wieku eoceńskiego (piaskowce magurskie o miąższości dochodzącej do 2000 metrów występujące w grubych ławicach, piaskowce inoceramowe, łupki, zlepieńce). Te warstwy skalne zostały sfałdowane i wypiętrzone w trzeciorzędzie, kiedy podczas orogenezy alpejskiej - wielkiej fazy górotwórczej uformował się cały łuk górski Karpat.
W rejonie Pilska odporne piaskowce magurskie budują grzbiety inwersyjne; dna dolin są założone na starszych skałach wypiętrzonych ku górze, grzbiety zaś na odpornych "grzbietotworczych" piaskowcach magurskich wypełniających synkiny (wklęsłości) fałdów skalnych. Niewielka szerokość podatnych na erozję stref łupkowych a także występowanie odpornych piaskowców inoceramowych w antyklinach (często w dnach dolin) powoduje, ze pasma górskie są tu zwarte i wysokie a doliny na ogół wąskie. W efekcie obszar ten ma cechy typowo górskie, głębokość dolin sięga 800 metrów, długie stoki mają średnie nachylenie 20-35°, przy czym w górnych ich partiach często występują wysokie ścianki skalne.
Klimat
Nad rejon Pilska napływa głównie wilgotne powietrze polarno-morskie z zachodu i północnego-zachodu. Powietrze polarno-kontynentalne (ze wschodu i północnego-wschodu) napływa głównie zimą. Przeważają wiatry południowo-zachodnie i południowe, najrzadsze są zaś wiatry północne, północno-wschodnie i południowo-wschodnie. Wiatry w tym terenie należą do umiarkowanie silnych. Liczba dni pogodnych maleje z wysokością npm od ponad 50 w dnach dolin do poniżej 30 na wysokości ponad 800 m npm. Pilsko ma wykształcone 4 piętra klimatyczne: umiarkowanie ciepłe do wys. 680 m npm. umiarkowanie chłodne do wys. 1080 m npm, chłodne do wys. 1400 m i bardzo chłodne w obszarze podszczytowym. Średnia roczna temperatura powietrza maleje od około 8°C w okolicach Żywca do 6°C w Korbielowie-Kamiennej i Sopotni Wielkiej i do 1,5°C na szczycie Pilska. Temperatury poniżej 0°C występują średnio przez 130 dni w roku. Absolutne minimalne temperatury maleją z wysokością od -25°C w dnach dolin do -29°C na Hali Miziowej. Absolutne maksymalne temperatury powietrza również maleją z wysokością odpowiednio od 37 do 24°C. Piętra klimatyczne na ogol pokrywają się z piętrami roślinnymi i glebowymi. Sumy roczne opadów rosną od 900-1000 mm w dolinie Soły i dolnej Koszarawy do ponad 1500 mm pod szczytem Pilska i Romanki. Najwięcej opadów notuje się w czerwcu i lipcu (razem 300~400 mm), najmniej zimą. Pokrywa śnieżna pojawia się średnio najwcześniej na szczycie Pilska (II dekada października). Zanika z kolei w II dekadzie maja na szczytach. Okres bez pokrywy śnieżnej maleje z wysokością od 243 dni w dolinie Soły i Koszarawy do 156 dni pod szczytem Pilska. Największa grubość pokrywy śnieżnej w niżej położonych terenach stwierdza się w lutym, wyżej zaś w marcu (120-150 npm). Maksymalną miążnosc pokrywy śnieżnej na Hali Mizowej wyniosła w marcu 250 cm.
Hydrografia
Obszar Pilska należy do najciekawszych także pod względem hydrograficznym. Głównym grzbietem granicznym przebiega Europejski Dział Wodny. Na północ od tej linii wody spływają poprzez dopływy Soły i dalej przez Wisłę do Bałtyku. Na południe zaś przez dopływy Białej Orawy i dalej przez Wag i Dunaj do Morza Czarnego. Północna część omawianego obszaru jest odwadniana przez dopływy Koszarawy: Krzyżówkę z Glinną i Buczynką oraz przez Sopotnię Malą i Sopotnię Wielką. Stoki zachodnie są odwadniane przez dopływy Soły: Juszczynką z Bystrą, Cięcinkę, Żabnicę, Milowski Potok. Stoki południowe zaś przez dopływy Ujsoły: Bystrą ze Stracencem i przez Glinkę. Po drugiej stronie granicy państwowej stoki południowe są odwadniane przez dopływy Białej Orawy: Kliniankę, Mutniankę ze Złatną, Rzeczką i Roztoką, przez Wesolowski Potok z Jaworowym Potokiem, Randawą i Kotlopem. Wschodnie stoki Pilska są odwadniane przez dopływy Półgórzanki - dopływy Białej Orawy. Wysokie opady a także naprzemianległość wodochłonnych piaskowców i słabo przepuszczalnych łupków zadecydował, że obszar ten cechuje bogactwo źródeł, które w obszarach osuwiskowych, zwłaszcza w dnach głębokich nisz skalnych i ponizej rozleglych nabrzmień osuwiskowych, mają dużą wydajność. Wiele źródeł jednak zanika podczas długotrwałych okresów bezdeszczowych i w zimie. Niektóre zródła mają dużą i wyrównaną wydajność przez cały rok. Pomimo urozmaiconej morfologii osuwiskowej, w tym licznych zagłębień terenowych, na obszarze Pilska nie ma obecnie jeziorek, które stanowią wielką atrakcję turystyczną w innych grupach górskich w Beskidach, jak np. na sąsiedniej Babiej Górze czy w Gorcach. Liczne są jednak w tym terenie młaki górskie, czyli miejsca silnie podmokle, porośnięte roślinnością wodolubną. Miejsca te magazynują znaczne ilości wody. Jedna z największych młak znajduje się poniżej Hali Koronieckiej w sąsiedztwie Hali Miziowej. Obok młak występują na Pilsku także torfowiska wysokie z bardzo ciekawą roślinnością. Największe torfowisko, jedno z najciekawszych w polskich Beskidach, występuje na Hali Miziowej obok schroniska PTTK w dnie rozległego zagłębienia. Koryta potoków w obszarze pilszczańskim są strome, w ich obrębie występują liczne progi skalne, po których woda z hukiem spływa w dol. Niektóre z tych progów są tak duże, że zasługują na miano wodospadów. Największy z takich wodospadów występują w korycie potoku Sopotnia Wielka w centrum miejscowości o tej samej nazwie. Wodospad ten o wysokości 10 metrów jest największym w polskich Beskidach i jednym z najwyższych w Polsce. Jest on również bardzo ciekawy i malowniczy, dlatego stanowi jedną z atrakcji przyrodniczych i turystycznych rejonu Pilska.
